ThamVan.comTham Vấn
Hỏi luật sư qua cuộc gọi ngắn

Cho vay không đòi được, khách nợ tiền hàng: hỏi luật sư gì trong cuộc gọi đầu

Lập bảng khoản nợ theo từng lần, gom giấy vay, chuyển khoản, tin nhắn hứa trả; tránh bêu tên, doạ dẫm; hỏi luật sư về bước đi và các cách đòi có thể chọn.

A Vietnamese grocery shop owner at a small counter after closing time, an open ledger notebook with blank pages and a calculator, face partly turned away, warm overhead light

Trước khi gọi luật sư về khoản tiền cho vay hay tiền hàng không đòi được, hãy lập một bảng khoản nợ: từng lần đưa tiền hay giao hàng, ngày nào, bao nhiêu, bằng cách nào, có giấy gì, đã trả lại được bao nhiêu. Gom kèm giấy vay hay đơn hàng, sao kê chuyển khoản, và mọi tin nhắn bên kia hứa trả. Rồi dùng cuộc gọi để hỏi bước tiếp theo và các cách đòi có thể chọn, không hỏi “có đòi được không”.

Trong lúc chờ, đừng đăng bài nêu tên người nợ, đừng nhắn doạ, đừng nhờ người lạ đi đòi hộ. Những việc đó có thể biến bạn từ người cho vay thành người bị khiếu nại. Bài này dành cho cả người cho người quen vay và chủ cửa hàng, hộ kinh doanh có khách nợ tiền hàng.

Mẫu tóm tắt hai phút ở đầu cuộc gọi

Ví dụ giả định của chị Hà, chủ một tiệm tạp hoá, có một người quen mượn tiền và một khách sỉ nợ tiền hàng. Chị chọn hỏi khoản lớn hơn trước.

  • Em chào luật sư. Em là chủ một tiệm tạp hoá. Hôm nay em muốn hỏi về một khoản người quen mượn.
  • Người mượn là bạn cũ, mượn hai lần trong năm nay, một lần chuyển khoản có ghi nội dung, một lần tiền mặt có giấy viết tay.
  • Đã trả lại một phần bằng chuyển khoản. Phần còn lại hẹn nhiều lần, tin nhắn gần nhất cách đây một tháng, sau đó không trả lời.
  • Em có bảng khoản nợ, sao kê, giấy viết tay và ảnh tin nhắn, đã gửi luật sư trước.
  • Em muốn lấy lại tiền mà vẫn giữ hoà khí nếu được. Em chưa nhắn gì gay gắt, chưa đăng gì lên mạng.
  • Em muốn hỏi: bước tiếp theo, cách nhắn, và các cách đòi có thể chọn.

Câu “chưa nhắn gì gay gắt, chưa đăng gì” nghe thừa, nhưng nó trả lời trước một câu luật sư thường hỏi. Khoản thứ hai, tiền hàng của khách sỉ, chị ghi ở cuối giấy; nếu còn thời gian chị hỏi một câu xem có cần một cuộc gọi riêng không.

Bảng khoản nợ: mẫu để điền

Mỗi lần đưa tiền hay giao hàng một dòng. Số tiền ghi theo đúng giấy hay sao kê; chỗ không chắc ghi chú rõ. Mẫu dưới cố ý gộp cả khoản cho mượn lẫn một lô hàng giao chịu để bạn thấy cách ghi từng loại; việc thật thì nên tách mỗi người nợ một bảng.

LầnNgàySố tiền hay hàngCách đưaCó giấy gìĐã trả lại
1Đầu tháng haiMột khoảnChuyển khoảnSao kê, tin nhắn “mượn tạm”Chưa
2Giữa tháng tưMột khoảnTiền mặtGiấy viết tay có chữ kýTrả một phần, chuyển khoản
3Cuối tháng sáuMột lô hàngGiao tại tiệmPhiếu giao hàng, ảnh người nhận kýChưa
TổngCộng theo giấyCòn lại theo hiểu biết của bạn

Bảng này mất nửa giờ để làm nhưng tiết kiệm cho cuộc gọi phần lớn thời gian. Luật sư nhìn vào là biết khoản nào có giấy, khoản nào chỉ có lời, khoản nào đã có dấu hiệu bên kia thừa nhận. Nếu bạn là hộ kinh doanh, lấy số liệu từ sổ công nợ và đối chiếu với phiếu giao hàng; đừng ghi theo trí nhớ.

Gom chứng cứ: thứ gì có ích, thứ gì nên hỏi trước

Giấy vay, giấy nhận nợ, đơn hàng, phiếu giao hàng. Giữ bản gốc ở nơi an toàn, chỉ gửi bản chụp. Ghi lại ai giữ bản kia nếu có hai bản.

Sao kê chuyển khoản. Chụp đúng dòng giao dịch có ngày, số tiền, nội dung chuyển. Che số tài khoản của mình nếu không cần; luật sư cần biết tiền đi từ ai tới ai và khi nào.

Tin nhắn bên kia hứa trả, xin khất, thừa nhận nợ. Đây thường là phần quý nhất. Chụp màn hình đủ tên người gửi, ngày giờ, và cả đoạn hội thoại xung quanh để thấy ngữ cảnh. Đừng xoá đoạn hội thoại gốc trên điện thoại.

Ghi âm cuộc nói chuyện. Nếu đã có, giữ nguyên tệp gốc. Nếu định ghi âm từ giờ, hỏi luật sư trước về cách làm và cách dùng; đừng tự kết luận ghi âm nào cũng dùng được.

Người làm chứng. Ghi tên, quan hệ, họ chứng kiến điều gì. Đừng nhờ họ viết giấy xác nhận theo ý bạn trước khi hỏi luật sư. Lời người làm chứng có giá trị nhất khi đó là điều họ tự nhớ, không phải điều bạn nhắc họ nói.

Câu hỏi xếp theo thứ tự cho cuộc gọi đầu

Nói phần tóm tắt và bảng khoản nợ trong hai phút đầu, rồi hỏi:

  1. “Với giấy tờ em có, bước tiếp theo em nên làm là gì? Em nên nhắn người nợ thế nào?”
  2. “Khoản nào trong bảng em cần bổ sung giấy, và bổ sung bằng cách nào?”
  3. “Có những cách đòi nào, như thương lượng lại, gửi văn bản đề nghị trả, nhờ hoà giải, hay ra cơ quan giải quyết; mỗi cách mất gì?”
  4. “Có việc gì em không nên làm trong lúc đòi, để khỏi thành người sai?”
  5. “Nếu người nợ đổi số, chuyển nơi ở, em cần giữ thông tin gì?”
  6. “Việc này em tự theo được hay nên nhờ người theo; nếu nhờ thì phạm vi thường gồm những gì?”

Đừng dùng cuộc gọi để hỏi “có lấy lại được không”. Lấy lại được hay không phụ thuộc vào bên kia có khả năng trả không, điều không ai biết trước. Câu hỏi đúng là làm sao để quyền đòi của mình rõ ràng và chắc nhất có thể.

Những cách đòi tự làm hại mình

Đăng bài nêu tên, đăng ảnh người nợ. Bêu tên có thể khiến bạn bị khiếu nại ngược, và khiến người nợ cứng rắn hơn. Nếu muốn cảnh báo người khác, hỏi luật sư trước.

Nhắn doạ, gọi liên tục, gọi cho người thân của họ. Những tin nhắn gay gắt sẽ nằm trong hồ sơ nếu sau này có giải quyết. Giữ giọng điềm tĩnh, nói số tiền, hỏi ngày trả.

Nhờ người lạ “đòi hộ”, chia phần trăm. Bạn khó kiểm soát họ làm gì, và có thể phải chịu trách nhiệm theo. Đây cũng là chỗ kẻ gian hay giăng bẫy, đòi một khoản phí trước rồi biến mất.

Tự giữ đồ của người nợ để trừ nợ. Giữ xe, giữ điện thoại hay hàng hoá của bên kia khi chưa có thoả thuận rõ có thể mở ra một tranh chấp mới. Hỏi luật sư trước.

Ép người nợ ký giấy nhận nợ trong lúc căng thẳng. Một tờ giấy ký dưới sức ép, trước mặt nhiều người, có thể bị phủ nhận về sau và làm bạn mang tiếng ép buộc. Nếu muốn có giấy xác nhận nợ, hỏi luật sư cách làm cho đàng hoàng: nội dung gì, ký ở đâu, có ai chứng kiến.

Mẫu tin nhắn đề nghị trả nợ, để luật sư góp ý trước khi gửi

Viết nháp, mang vào cuộc gọi, xin luật sư xem có nên sửa gì. Mẫu dưới chỉ là khung; nội dung cụ thể theo việc của bạn.

  • Chào anh, em nhắn để nhắc lại khoản anh mượn em từ đầu tháng hai và tháng tư năm nay.
  • Theo em ghi, tổng hai lần là …, anh đã trả lại …, còn lại ….
  • Anh xem lại giúp em số này có đúng không. Nếu anh thấy khác, anh nói em để hai bên đối chiếu.
  • Em mong anh cho em biết anh có thể trả vào ngày nào, trả một lần hay chia mấy lần.
  • Em nhắn để hai bên có ghi lại rõ ràng, mong anh trả lời giúp em trong tuần này.

Tin nhắn này không doạ, không trách, chỉ ghi lại số tiền và hỏi ngày trả. Nếu bên kia trả lời xác nhận số tiền, đó là thêm một chứng cứ. Nếu bên kia không trả lời, bạn có thêm một mốc cho thấy mình đã đòi đàng hoàng. Dù vậy, nhờ luật sư xem trước khi gửi; với một số việc, họ có thể khuyên nội dung khác hoặc khuyên gửi bằng văn bản chính thức.

Sau cuộc gọi: giữ hồ sơ khoản nợ cho gọn

Ngay sau cuộc gọi, tạo một thư mục riêng cho khoản nợ này, trong máy và trong một bìa giấy. Đặt vào đó bảng khoản nợ, ảnh giấy vay, sao kê, tin nhắn đã chụp, ghi chép cuộc gọi với luật sư. Mỗi lần có trao đổi mới với người nợ, chụp lại và thêm một dòng vào bảng: ngày, nội dung, có hứa gì không.

Ghi chép cuộc gọi nên có ba phần: luật sư nói bước tiếp theo là gì, những giấy tờ cần bổ sung, và những dấu hiệu nào thì phải gọi lại ngay (ví dụ người nợ bán tài sản, đổi chỗ ở, gửi tin nhắn phủ nhận khoản nợ). Đặt nhắc lịch cho từng việc có hạn.

Nếu sau này cần nhờ luật sư theo việc, hay cần xin thêm ý kiến người khác, thư mục này là thứ bạn gửi đi. Người nhận đọc mười phút là nắm được, thay vì phải nghe bạn kể lại từ đầu, và bạn cũng không phải trả thêm phút để kể.

Hộ kinh doanh: công nợ khách hàng khác chuyện cho vay

Chủ cửa hàng, hộ kinh doanh bán chịu cho khách quen thường không có hợp đồng, chỉ có sổ ghi nợ và phiếu giao hàng. Khi gọi luật sư, mang theo sổ công nợ của khách đó (chụp đúng các trang), phiếu giao có chữ ký người nhận, tin nhắn đặt hàng và tin nhắn hẹn trả. Nói rõ khách là cá nhân hay một cửa hàng, công ty khác, vì cách hỏi tiếp sẽ khác.

Câu hỏi nên thêm cho hộ kinh doanh: “Từ giờ bán chịu cho khách này, em nên ghi chép hay ký nhận thế nào để rõ ràng hơn?” Câu này không chỉ giúp khoản nợ hiện tại mà giúp mọi khoản về sau. Nhiều chủ tiệm sau một lần như vậy đã đổi cách giao hàng: luôn có phiếu giao ký nhận, luôn nhắn xác nhận số tiền sau mỗi lần giao.

Nếu số khách nợ nhiều và khoản nhỏ, hỏi luật sư xem nên ưu tiên khoản nào, và có cách nào làm hàng loạt cho đỡ công. Đừng gọi riêng một cuộc cho từng khoản nhỏ.

Câu hỏi thường gặp

Cho người quen vay không có giấy tờ thì có đòi được không?

Không ai nói chắc được khi chưa xem chứng cứ. Hãy gom mọi thứ cho thấy khoản vay: sao kê chuyển khoản, tin nhắn hứa trả, người chứng kiến. Mang vào cuộc gọi với luật sư để hỏi nên bổ sung gì và đi bước nào.

Có nên đăng lên mạng xã hội để đòi nợ không?

Không nên. Bêu tên người nợ có thể khiến bạn bị khiếu nại ngược và khiến việc đòi khó hơn. Nếu muốn cảnh báo người khác, hỏi luật sư trước về cách làm và rủi ro.

Nên nhắn tin đòi nợ thế nào cho đúng?

Giữ giọng điềm tĩnh, nhắc lại từng khoản, số tiền, số đã trả, và hỏi ngày trả. Không doạ, không trách. Viết nháp rồi nhờ luật sư xem trước, vì với một số việc họ có thể khuyên gửi bằng văn bản chính thức.

Ghi âm cuộc nói chuyện với người nợ có dùng được không?

Đó là câu nên hỏi luật sư cụ thể cho việc của bạn. Nếu đã có ghi âm, giữ nguyên tệp gốc. Nếu định ghi từ giờ, hỏi luật sư trước về cách làm và cách dùng thay vì tự kết luận.

Có nên thuê dịch vụ đòi nợ hộ trên mạng không?

Hãy rất thận trọng. Những lời mời đòi hộ lấy phần trăm, đòi phí trước, không có thông tin hành nghề rõ ràng có thể kéo bạn vào rắc rối hoặc mất thêm tiền. Hỏi luật sư về các cách đòi chính thức trước.

Hộ kinh doanh có nhiều khách nợ nhỏ thì nên hỏi luật sư thế nào?

Lập bảng tất cả khách nợ, ghi số tiền và giấy tờ từng khoản, rồi hỏi luật sư nên ưu tiên khoản nào, có cách làm chung cho nhiều khoản không, và nên đổi cách ghi chép bán chịu từ giờ ra sao.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138