ThamVan.comTham Vấn
Hỏi luật sư qua cuộc gọi ngắn

Hỏi luật sư về đất đai, nhà ở qua điện thoại: giấy tờ cần có và câu hỏi theo thứ tự

Việc đất đai dễ loãng vì nhiều giấy, nhiều đời, nhiều người. Cách gom giấy tờ, vẽ sơ đồ tay, chọn một câu hỏi chính và xếp câu hỏi cho cuộc gọi với luật sư.

An elderly Vietnamese man and his adult son at a wooden table on a countryside veranda, a folder of old blank papers between them, the son pointing, late afternoon light

Muốn hỏi luật sư về đất đai, nhà ở qua điện thoại cho có ích, hãy chọn đúng một câu hỏi chính cho cuộc gọi, gom các giấy tờ về thửa đất hay căn nhà đó vào một chỗ, vẽ tay một sơ đồ đơn giản, và ghi ai là người đứng tên, ai đang ở, ai đang tranh chấp. Việc đất thường kéo theo nhiều đời, nhiều người, nhiều giấy; không khoanh lại thì hai mươi phút chỉ đủ để kể lịch sử.

Luật sư không thể nói qua điện thoại đất này của ai hay giấy kia có giá trị thế nào khi chưa xem bản gốc và chưa tra hồ sơ ở cơ quan quản lý. Nhưng họ nói được bạn nên bắt đầu từ đâu, cần xin thêm giấy gì, ở đâu, và việc này có cần một người theo trọn hay không. Bài này giúp bạn chuẩn bị để có được những câu trả lời đó.

Vì sao việc đất dễ làm loãng một cuộc gọi

Một câu chuyện đất đai điển hình có thể bắt đầu từ thời ông bà khai hoang, qua vài lần chia cho con cháu, có đoạn mua bán bằng giấy tay, có đoạn cho mượn ở nhờ, rồi bây giờ một người muốn bán. Mỗi đoạn đều có lý do để kể, và người trong nhà thường muốn kể hết. Qua điện thoại, luật sư phải giữ trong đầu cả cây gia đình lẫn sơ đồ đất mà không được nhìn thấy gì.

Cách gỡ là tách việc làm hai lớp. Lớp một là câu hỏi hôm nay: “nhà em có nên ký giấy đồng ý cho anh hai bán phần đất phía sau không”, hay “mua đất giấy tay mười năm trước, giờ muốn làm giấy tờ thì bắt đầu từ đâu”. Lớp hai là toàn bộ lịch sử, để ở dạng giấy viết sẵn, gửi trước hoặc mở ra khi luật sư hỏi. Bạn chỉ kể lớp hai khi luật sư cần.

Nếu nhà bạn có nhiều câu hỏi về đất, chọn câu có hạn gần nhất hoặc có tiền lớn nhất làm câu chính. Những câu khác ghi cuối giấy. Một cuộc gọi trả lời trọn một câu có giá trị hơn một cuộc gọi chạm vào năm câu mà câu nào cũng dở dang.

Giấy tờ cần có, vì sao luật sư cần, nếu không có thì nói gì

Không phải nhà nào cũng có đủ. Bảng giúp bạn biết nói gì khi thiếu, thay vì im lặng hoặc đoán.

Giấy tờVì sao luật sư cầnNếu không có thì nói gì
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà (bản chụp đủ các trang, cả trang ghi thay đổi)Biết ai đứng tên, thửa nào, đã có thay đổi gì“Nhà em chưa có giấy chứng nhận, chỉ có…”
Giấy mua bán, cho tặng, chia đất viết tay; vi bằng, giấy có xác nhậnBiết đất đến tay ai bằng con đường nào“Mua bằng lời, có người làm chứng là…”
Biên nhận tiền, sao kê chuyển tiền mua đấtBiết đã trả bao nhiêu, cho ai, khi nào“Trả tiền mặt, không có biên nhận”
Thông báo, văn bản của UBND xã, phường hoặc cơ quan quản lý đất đaiBiết việc đã đi tới bước nào ở cơ quan“Chưa nhận văn bản nào”
Giấy tờ nhân thân liên quan: giấy khai tử, giấy kết hôn, giấy khai sinh của người trong cuộcBiết quan hệ giữa các người có quyền“Ông em mất năm…, chưa làm giấy khai tử”
Ảnh hiện trạng đất, ranh giới, nhà trên đấtHình dung thửa đất và phần đang tranh chấp“Em gửi được ảnh trong hôm nay”

Chụp giấy chứng nhận thì chụp đủ mọi trang, kể cả trang trống phía sau và trang ghi thay đổi; người không làm nghề thường bỏ qua chính những trang đó. Che số căn cước nếu không cần, nhưng giữ nguyên số thửa, số tờ bản đồ và tên người đứng tên vì luật sư cần đọc đúng.

Vẽ tay sơ đồ đất và cây gia đình

Hai tờ giấy vẽ tay tiết kiệm cho bạn rất nhiều phút. Tờ thứ nhất là sơ đồ thửa đất: hình chữ nhật hay hình gì cũng được, đánh dấu đường đi vào, nhà nào đang ở đâu, ranh giới đang có chuyện nằm chỗ nào, nhà hàng xóm bên nào. Ghi kích thước ước chừng nếu biết, ghi rõ là ước chừng. Không cần vẽ đẹp hay đúng tỉ lệ; chỉ cần nét vẽ đơn giản để người nghe hình dung được đâu là đâu.

Tờ thứ hai là cây gia đình, chỉ khi việc đất liên quan tới thừa kế hay chia trong nhà: ai là người đứng tên đầu tiên, các con là ai, ai còn ai mất, ai đang ở trên đất, ai ở xa. Mỗi người một ô, nối bằng đường thẳng. Luật sư sẽ hỏi về những người này; có sẵn hình vẽ, bạn chỉ việc đọc theo.

Chụp hai tờ này gửi trước cuộc gọi cùng với giấy tờ. Nếu gọi video, giữ chúng ngay bên cạnh để giơ lên khi luật sư hỏi. Nhiều người thấy việc vẽ này trẻ con, nhưng với người nghe qua điện thoại, một hình vẽ thô vẫn rõ hơn mười phút mô tả “đất nhà em hình thang, phía trước giáp đường, phía sau giáp nhà ông Ba, bên trái có con mương…”.

Gọi video để luật sư xem giấy gốc

Có những chi tiết trên giấy tờ đất mà ảnh chụp dễ làm mất: một dòng ghi chú viết tay ở lề, một con dấu mờ, một chỗ tẩy xoá, một trang bị dán đè. Nếu luật sư cần, một cuộc gọi video ngắn để họ nhìn giấy gốc có thể đáng hơn chục tấm ảnh. Hỏi trước luật sư có muốn xem như vậy không, và hẹn giờ để bạn chuẩn bị.

Cách làm: đặt giấy trên mặt bàn phẳng, gần cửa sổ hoặc dưới đèn trắng, tránh bóng đổ của tay và điện thoại. Cầm máy song song với mặt giấy, đưa từ toàn trang tới từng chỗ luật sư hỏi, giữ yên vài giây mỗi chỗ. Một người cầm máy, một người lật trang sẽ dễ hơn tự làm cả hai. Không cần gửi giấy gốc đi đâu; giữ bản gốc trong tay suốt cuộc gọi.

Đừng tự quay video giấy tờ rồi đăng vào các nhóm trên mạng để hỏi ý kiến. Giấy đất có tên người, số thửa, địa chỉ; đăng công khai là mở thông tin nhà mình cho người lạ, kể cả kẻ có ý xấu.

Khi trong nhà chưa đồng lòng

Nhiều việc đất đai là việc của cả nhà, và không phải ai cũng muốn cùng một kết quả. Nếu bạn gọi luật sư mà anh chị em khác chưa biết hoặc không đồng ý, hãy nói rõ ngay: “Việc này của bốn anh chị em, em gọi với tư cách một người trong đó, các anh chị khác chưa thống nhất.” Luật sư sẽ biết mình đang nghe một phía và cân nhắc lời khuyên cho phù hợp.

Nếu được, mời những người cùng quan tâm cùng nghe một cuộc gọi, hoặc ít nhất gửi lại cho họ bản ghi chép sau cuộc gọi. Một người đi hỏi rồi kể lại theo cách hiểu của mình dễ làm mâu thuẫn trong nhà thêm sâu. Hỏi luật sư thêm câu: “Nhà em nên nói chuyện với nhau những điểm nào trước khi đi tiếp?”

Đừng giấu luật sư chuyện trong nhà có người phản đối hay có người đang ở trên đất mà không đồng ý. Đó thường là những thứ quyết định việc đi tiếp thế nào.

Câu hỏi theo thứ tự cho cuộc gọi

Mở đầu bằng câu hỏi chính, rồi mới tới các câu xung quanh. Gợi ý thứ tự:

  1. “Câu em cần trả lời nhất hôm nay là: …. Em đã gửi giấy tờ và sơ đồ, luật sư cho em biết nên bắt đầu từ đâu.”
  2. “Với giấy tờ nhà em đang có, còn thiếu giấy gì để làm rõ, và xin ở cơ quan nào?”
  3. “Trong lúc chờ, có việc gì nhà em không nên làm, ví dụ ký giấy đồng ý, nhận tiền đặt cọc, xây thêm?”
  4. “Việc này có cần luật sư xem bản gốc hay tra hồ sơ trước khi trả lời chắc hơn không?”
  5. “Nếu cần người theo việc, phạm vi thường gồm những phần nào?”

Câu thứ ba quan trọng với việc đất. Nhiều nhà rơi vào thế khó vì đã ký một tờ giấy “cho có”, đã nhận một khoản cọc, hay đã xây thêm trong lúc mọi chuyện còn chưa rõ. Một lời dặn “khoan làm việc này” đôi khi đáng giá hơn cả cuộc gọi.

Ví dụ: cô Lan mua đất bằng giấy tay

Ví dụ giả định: mười năm trước cô Lan mua một mảnh đất nhỏ của người quen, trả tiền mặt, hai bên viết giấy tay có chữ ký và một người làm chứng. Người bán nay đã chuyển đi nơi khác, liên lạc được qua điện thoại. Cô muốn làm giấy tờ để con đứng tên nhưng không biết bắt đầu từ đâu.

Cô gom giấy tay, ảnh mảnh đất, một tờ ghi lại những lần đóng thuế đất mà cô nhớ, và vẽ sơ đồ đơn giản. Câu hỏi chính của cô: “Với giấy tay này, em nên bắt đầu từ cơ quan nào và cần chuẩn bị thêm gì?” Luật sư hỏi lại về tình trạng giấy tờ của người bán năm đó, về việc có ai khác ở trên đất không, rồi dặn cô các bước nên tìm hiểu ở UBND xã, phường nơi có đất và những giấy cần xin.

Cô Lan không hỏi “giấy tay này có giá trị không”. Câu đó không trả lời được khi chưa tra hồ sơ. Cô hỏi bước đi, và nhận được một danh sách việc làm được ngay.

Những câu không nên đòi luật sư trả lời qua điện thoại

“Đất này của ai?” Câu này cần xem bản gốc, tra hồ sơ ở cơ quan quản lý và nghe đủ các bên. Hỏi thay: “Để biết rõ ai có quyền với thửa đất này, nhà em cần làm những bước nào?”.

“Giấy tay này có giá trị không?” Giá trị của một tờ giấy phụ thuộc vào nhiều thứ luật sư chưa thấy. Hỏi thay: “Với tờ giấy này, nhà em nên bổ sung gì và hỏi ở đâu?”.

“Hàng xóm lấn đất thì kiện có thắng không?” Không ai hứa thắng thua có trách nhiệm qua điện thoại. Hỏi thay: “Nhà em nên làm gì trước, có nên đề nghị đo đạc lại không, và cần đi qua những bước nào?”.

“Đất này bán được bao nhiêu?” Đó không phải câu hỏi pháp lý. Giá đất thuộc về người làm thẩm định giá hay thị trường; đừng tốn phút của luật sư cho câu này.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi luật sư về đất đai qua điện thoại có được không?

Được, với điều kiện bạn khoanh một câu hỏi chính và gửi trước giấy tờ, sơ đồ. Luật sư sẽ nói bạn nên bắt đầu từ đâu, cần xin thêm giấy gì. Việc cần xem bản gốc hay tra hồ sơ thì phải làm riêng.

Chụp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gửi luật sư thế nào?

Chụp đủ mọi trang, kể cả trang ghi thay đổi và trang phía sau, ảnh thẳng, đủ sáng, đánh số theo thứ tự. Che số căn cước nếu không cần, giữ nguyên số thửa, số tờ bản đồ và tên người đứng tên.

Đất nhiều đời chưa chia thì nên chuẩn bị gì trước khi hỏi luật sư?

Vẽ cây gia đình đơn giản ghi ai còn ai mất, ai đang ở trên đất; gom giấy khai tử, giấy tờ đất đang có; và thống nhất trong nhà một câu hỏi chính. Nếu anh chị em chưa đồng lòng, nói rõ với luật sư ngay từ đầu.

Có nên ký giấy đồng ý cho người thân bán đất trước khi hỏi luật sư không?

Nên hỏi trước khi ký bất kỳ giấy đồng ý, giấy cam kết hay nhận tiền cọc nào liên quan tới đất. Mang tờ giấy đó vào cuộc gọi, hỏi rõ ký rồi thì nhà mình chịu những ràng buộc gì.

Luật sư không trả lời chắc chắn về đất qua điện thoại có phải là không giỏi không?

Không. Việc đất thường cần xem bản gốc và tra hồ sơ ở cơ quan quản lý mới nói chắc được. Một luật sư cẩn thận sẽ nói rõ điều gì còn phụ thuộc giấy tờ. Hãy hỏi họ cần thêm gì để trả lời chắc hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138