ThamVan.comTham Vấn
Khi nào cần chuyên gia và chọn đúng loại

Người quen trong nghề đã nói rồi: khi nào vẫn nên gọi một chuyên gia khác

Lời người quen làm luật, làm y, làm xây dựng rất quý để định hướng nhưng có giới hạn. Năm dấu hiệu nên gọi thêm chuyên gia và cách nói để không mất lòng ai.

Three Vietnamese relatives around a low table on a tiled porch after a family meal, one older man gesturing while the others listen, seen from behind, warm evening light

Lời người quen làm trong nghề, một người bạn là luật sư, người chị họ là bác sĩ, ông chú làm xây dựng, đủ dùng khi bạn chỉ cần định hướng: việc này thuộc loại gì, nên hỏi ai, có gấp không. Nó thường chưa đủ khi việc có giấy tờ phải ký, có tiền lớn, có hạn chót, có người khác có quyền lợi ngược lại, hoặc khi người quen làm khác mảng với việc của bạn. Lúc đó nên gọi thêm một chuyên gia đúng mảng, người sẽ xem giấy tờ và trả lời có trách nhiệm.

Gọi thêm không có nghĩa là không tin người quen. Lời khuyên qua bữa cơm và lời khuyên sau khi đọc hồ sơ là hai thứ khác nhau, và chính người quen có nghề thường là người đầu tiên khuyên bạn đi hỏi kỹ. Bài này giúp bạn nhận ra lúc nào nên làm vậy, và nói thế nào để giữ được cả lời khuyên lẫn tình cảm.

Lời người quen mạnh ở đâu, yếu ở đâu

Người quen trong nghề có ba điểm mạnh mà một chuyên gia lạ không có. Họ biết hoàn cảnh nhà bạn, nên nghe chuyện nhanh. Họ nói thẳng, không e dè chuyện phí. Và họ biết trong nghề ai làm gì, nên một câu giới thiệu của họ có khi đáng hơn cả buổi tìm kiếm trên mạng.

Điểm yếu cũng rõ. Họ thường nghe kể chứ không đọc giấy tờ. Họ có thể làm khác mảng: một luật sư chuyên doanh nghiệp nghe chuyện tranh chấp đất của nhà bạn cũng chỉ trả lời ở mức chung. Họ có thể ngại nói điều không vui với người thân, nên hay nói giảm. Và lời nói lúc rảnh rỗi không đi kèm trách nhiệm nghề nghiệp như một cuộc tham vấn có ghi nhận.

Còn một điều ít ai nói ra: người quen thường chỉ nghe phiên bản câu chuyện mà bạn kể lúc thoải mái, đã bỏ bớt chi tiết khó nói. Trong một cuộc tham vấn có chuẩn bị, bạn đưa giấy tờ, kể theo dòng thời gian, và người nghe hỏi lại đúng chỗ. Cùng một chuyên môn, nhưng dữ liệu đầu vào khác nhau thì câu trả lời cũng khác.

Nhận ra cả hai mặt giúp bạn dùng lời người quen đúng chỗ: làm bản đồ ban đầu, làm người giới thiệu, làm người ngồi cạnh nghe giúp. Còn quyết định có giấy tờ, có tiền, có hạn thì cần người đã đọc hồ sơ.

Bảng: dùng lời người quen đến đâu

Mỗi dòng là một kiểu lời khuyên hay gặp từ người quen có nghề, kèm cách dùng cho đúng.

Người quen nóiDùng được đểChưa đủ khiCâu nên hỏi lại người quen
"Việc này chắc không sao đâu"Bớt hoảng, sắp xếp lại suy nghĩCó giấy tờ phải ký, có hạn, có tiền lớn"Anh nói vậy là dựa trên chỗ nào, em có cần gửi giấy cho ai xem kỹ không?"
"Cái này phải đi luật sư"Biết đã tới lúc cần người có chuyên mônChưa biết luật sư mảng nào"Anh có biết ai làm đúng mảng này không?"
"Chị thấy nên đi khám chuyên khoa này"Định hướng nên khám ở đâuTriệu chứng đổi khác, nặng lên"Nếu thấy dấu hiệu gì thì em phải đi cấp cứu ngay?"
"Tường nứt vậy là bình thường"Không hoảng trong lúc chờNứt mới xuất hiện, dài ra, nhà bên đang xây"Chú thấy em nên mời kỹ sư kết cấu xem không?"
"Để anh hỏi giúp người quen của anh"Có người giới thiệuThông tin truyền qua nhiều người dễ sai"Anh cho em xin liên hệ để em tự gửi giấy tờ, cho đỡ phiền anh"

Cột cuối là phần quan trọng nhất. Những câu đó không làm người quen phật ý, mà còn mời họ nói rõ hơn giới hạn của lời khuyên. Người có nghề thường quý người hỏi lại như vậy.

Năm dấu hiệu nên gọi thêm một chuyên gia đúng mảng

Người quen làm khác mảng với việc của bạn. Nghề luật, nghề y, nghề xây dựng đều chia nhỏ. Bác sĩ nhi nghe chuyện của ông bà, luật sư hình sự nghe chuyện hợp đồng thuê nhà: họ vẫn hiểu khung, nhưng chi tiết thì người đúng mảng nắm hơn.

Có giấy tờ sắp phải ký hoặc đã nhận văn bản chính thức. Hợp đồng, biên bản, giấy mời, thông báo. Người quen chưa đọc giấy thì chưa trả lời được về giấy. Cần ai đó xem tận chữ.

Người quen trả lời quá nhanh, quá chắc. Không phải họ sai, mà vì họ nói như người thân an ủi người thân. Khi việc có rủi ro lớn, câu "chắc không sao" cần được kiểm lại bởi người không ngại nói điều khó nghe.

Việc dính tiền lớn hoặc nhiều người trong nhà. Chia tài sản, góp vốn, vay mượn trong họ hàng. Người quen cũng là người trong vòng quan hệ, có khi khó đứng ngoài. Một chuyên gia không quen ai trong nhà trả lời thoải mái hơn.

Bạn cần câu trả lời có thể đưa cho người khác xem. Khi cần thuyết phục người nhà, làm việc với bên kia hay nộp hồ sơ, một lời khuyên có ghi nhận, có văn bản tóm tắt từ chuyên gia có giá trị hơn câu "anh bạn em làm luật bảo vậy".

Ví dụ: anh Minh và người bạn học làm luật sư

Bố anh Minh có một mảnh đất đang có tranh chấp ranh giới với nhà bên. Anh kể chuyện với một người bạn học cũ nay là luật sư, trong một buổi cà phê. Người bạn nghe xong bảo chuyện ranh giới hay gặp, cứ giữ giấy tờ cẩn thận, chắc không đến mức phải lo. Anh Minh yên tâm được vài tuần, cho tới khi nhà bên gửi văn bản yêu cầu.

Lúc đó anh làm lại từ đầu, lần này đúng cách. Thay vì hỏi lại bạn "giờ có sao không", anh nhắn: "Ông ơi, nhà bên vừa gửi văn bản. Mình muốn nhờ ông chỉ giúp một luật sư làm mảng đất đai để gửi giấy tờ xem kỹ, ông có ai quen không?" Người bạn giới thiệu ngay một đồng nghiệp, và nói thật rằng mình làm doanh nghiệp nên chỉ trả lời được ở mức chung.

Anh Minh đặt một cuộc gọi ngắn với luật sư được giới thiệu, gửi trước văn bản của nhà bên và giấy tờ đất. Cuộc gọi không phán ai đúng, nhưng chỉ ra những giấy tờ anh cần tìm thêm và những việc nên làm trước khi trả lời. Người bạn học không phật ý, còn hỏi thăm kết quả. Lời khuyên ban đầu của bạn không sai, chỉ là được nói khi chưa có văn bản.

Bài học anh Minh rút ra khá đơn giản: lần sau, ngay khi kể chuyện với người quen trong nghề, anh hỏi luôn câu "nếu việc này nặng lên thì mình nên tìm ai". Câu đó không tốn gì, mà khi cần thì đã có sẵn người để gọi, khỏi tìm vội lúc văn bản đã tới tay.

Mẫu câu: nhờ giới thiệu và kể với chuyên gia rằng đã hỏi người quen

Hai tình huống cần câu nói khéo: nhờ người quen giới thiệu chuyên gia khác, và kể với chuyên gia rằng mình đã nghe người quen nói. Mẫu nhờ giới thiệu, nói sao cho người quen thấy được tôn trọng:

"Chị ơi, chuyện của mẹ em hôm trước chị định hướng giúp em rất rõ. Giờ em muốn gửi giấy tờ cho một bác sĩ đúng chuyên khoa xem kỹ, chị có biết ai làm mảng này không, hay em nên tìm ở đâu thì đúng người ạ?"

Mẫu khi mở đầu cuộc gọi với chuyên gia, không giấu chuyện đã hỏi người quen:

"Dạ, trước khi gọi, em có kể sơ qua với một người quen làm trong nghề, người đó định hướng là việc này nên xem kỹ phần hợp đồng. Em gửi luật sư đầy đủ giấy tờ, mong luật sư xem và cho em biết ý kiến của luật sư ạ."

Câu thứ hai cho chuyên gia biết bạn đã có định hướng, nhưng không ép họ phải đồng ý với định hướng đó. Nếu họ nghĩ khác, hãy hỏi lý do và ghi lại, đừng đem lời người quen ra để tranh luận trong lúc đồng hồ đang chạy.

Những điều không nên làm khi hỏi người quen

Không gửi giấy tờ nhạy cảm vào nhóm chat gia đình để "nhờ ai đó xem". Giấy tờ có số căn cước, số tài khoản, hồ sơ bệnh án đi qua nhiều người là khó thu hồi. Gửi riêng cho đúng người, che phần không cần thiết.

Không ép người quen trả lời chắc chắn. Hỏi dồn "vậy rốt cuộc có sao không" khiến người quen khó xử: nói thật thì sợ bạn lo, nói giảm thì sau này áy náy. Hỏi họ nên tìm ai xem kỹ là câu dễ trả lời hơn.

Không biến người quen thành người trung gian truyền lời. Bạn kể cho người quen, người quen kể lại cho chuyên gia họ biết, chuyên gia trả lời qua người quen. Mỗi lần truyền là một lần rơi chi tiết. Xin liên hệ để tự nói chuyện trực tiếp.

Không im lặng sau khi đã hỏi chuyên gia khác. Người quen đã bỏ thời gian định hướng hay giới thiệu cho bạn. Báo lại một câu ngắn kết quả ra sao, cảm ơn họ, là cách giữ được một người sẵn lòng giúp ở lần sau. Nếu chuyên gia nói khác người quen, kể lại nhẹ nhàng, người có nghề thường muốn biết để học thêm chứ không tự ái.

Không chờ người quen khi có dấu hiệu cấp cứu. Người nhà có bác sĩ trong họ hàng hay gọi điện hỏi trước. Nếu là đau ngực, khó thở, nói khó đột ngột, yếu nửa người, co giật, lơ mơ hay trẻ nhỏ sốt li bì, gọi số cấp cứu trước, báo người quen sau.

Câu hỏi thường gặp

Người quen làm luật sư đã nói không sao thì có cần hỏi thêm không?

Nếu việc không có giấy tờ phải ký, không có hạn, không có tiền lớn thì có thể chưa cần. Nếu có một trong những điều đó, hoặc người quen làm khác mảng, nên gửi giấy tờ cho một luật sư đúng mảng xem kỹ.

Hỏi thêm chuyên gia khác có làm người quen phật ý không?

Thường không, nhất là khi bạn nhờ chính người quen giới thiệu. Người có nghề hiểu rõ giới hạn của một lời khuyên không xem giấy tờ, và nhiều người còn mong bạn đi hỏi kỹ.

Có nên kể với chuyên gia rằng mình đã hỏi người quen?

Nên kể ngắn gọn người quen đã định hướng gì, rồi để chuyên gia nói ý kiến của họ. Đừng dùng lời người quen để tranh luận, vì sẽ tốn thời gian và làm cuộc gọi lệch khỏi câu hỏi chính.

Người nhà là bác sĩ thì có cần đặt lịch hỏi bác sĩ khác không?

Khi người nhà làm khác chuyên khoa, khi triệu chứng đổi khác hay nặng lên, hoặc khi cần hồ sơ khám chính thức thì nên. Dấu hiệu cấp cứu thì gọi số cấp cứu ngay, không chờ hỏi ai.

Có nên nhờ người quen hỏi giúp chuyên gia thay mình không?

Không nên nếu tránh được. Thông tin truyền qua nhiều người dễ rơi chi tiết. Hãy xin liên hệ để tự gửi giấy tờ và tự hỏi, người quen chỉ cần làm người giới thiệu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138