Mười lăm phút trước giờ gọi, hãy làm năm việc: sạc đầy hoặc cắm sạc máy, đăng nhập sẵn vào ứng dụng gọi video và thử loa, micro, camera; kiểm đường mạng ở đúng chỗ sẽ ngồi; dọn chỗ ngồi yên tĩnh, ánh sáng chiếu vào mặt chứ không sau lưng; và đặt sẵn giấy tờ, bút, máy thứ hai để xem tài liệu. Có đường dự phòng: số điện thoại hoặc kênh nhắn tin để báo nếu rớt mạng.
Trong cuộc gọi tính phút, năm phút đầu loay hoay "anh nghe em không", "em không thấy hình anh" là năm phút trả tiền mà không hỏi được gì. Lỗi kỹ thuật không phải lỗi của ai, nhưng phần lớn có thể tránh trong một lần thử trước. Bài này đưa danh sách kiểm theo thứ tự, cách thử mạng ở đúng chỗ, cách đặt máy khi cần cho chuyên gia xem giấy tờ hay hiện trường, và cách chuẩn bị khi gọi hộ người lớn tuổi.
Danh sách kiểm mười lăm phút trước giờ gọi
In ra hoặc chép vào ghi chú, đánh dấu từng dòng:
- Máy gọi đã sạc trên một nửa pin, hoặc cắm sạc ở chỗ ngồi.
- Ứng dụng gọi video hay trang của nền tảng đã cập nhật, đã đăng nhập, đã cho phép dùng micro và camera.
- Đã thử gọi một người nhà ba mươi giây, nghe rõ hai chiều, thấy hình rõ mặt.
- Tai nghe có dây hoặc không dây đã sạc, đã thử nghe nói được qua tai nghe.
- Đã tắt thông báo, chuông báo thức, các ứng dụng đang tải dữ liệu nặng.
- Đã báo người nhà giữ yên lặng, tạm không dùng mạng xem phim trong giờ gọi.
- Bản tóm tắt, danh sách câu hỏi, giấy bút đặt trước mặt.
- Máy thứ hai mở sẵn thư mục tài liệu, hoặc tài liệu in ra để lật.
- Có sẵn số liên lạc hoặc kênh nhắn của chuyên gia hay nền tảng để báo khi rớt cuộc gọi.
Nếu nền tảng có trang kiểm tra thiết bị trước khi vào phòng gọi, hãy dùng nó, nhưng đừng chỉ dựa vào nó: trang kiểm tra cho biết micro có hoạt động không, chứ không cho biết đầu bên kia nghe có rõ không. Một cuộc gọi thử ba mươi giây với người thật vẫn là phép thử đáng tin nhất.
Đừng thử lần đầu vào đúng giờ gọi. Có ứng dụng yêu cầu cập nhật đúng lúc bạn mở, có trình duyệt hỏi quyền dùng micro mà bạn không thấy hộp hỏi. Những thứ này mất vài phút, và vài phút đó nên nằm ngoài cuộc gọi.
Mạng: thử ở đúng chỗ sẽ ngồi
Mạng trong nhà mạnh ở phòng khách không có nghĩa là mạnh ở phòng ngủ trên lầu, nơi bạn định ngồi cho yên tĩnh. Cách thử đơn giản nhất: mang máy tới đúng chỗ đó, gọi video thử cho người nhà hai phút, đi lại nhẹ trong phòng xem hình có giật không. Nếu giật, đổi chỗ ngồi gần bộ phát hơn, hoặc chuẩn bị dùng mạng di động làm dự phòng.
Nếu dùng mạng di động, kiểm còn đủ dung lượng cho cuộc gọi video. Gọi video tốn dữ liệu hơn gọi thoại nhiều. Một mẹo hay: nếu hình liên tục đứng mà tiếng vẫn nghe được, chủ động tắt camera của mình để dành đường truyền cho tiếng, chỉ bật lại khi cần cho chuyên gia xem gì đó.
Với những việc cần cho xem hiện trường, như vết nứt ở góc nhà hay thiết bị hỏng ở ban công, hãy thử mạng cả ở chỗ đó, không chỉ ở bàn ngồi. Có nhà mạng mất hẳn ở nhà vệ sinh, cầu thang hay sân sau. Nếu không có sóng ở hiện trường, quay video trước và gửi qua kênh đã thoả thuận, rồi trong cuộc gọi mở ra nói chuyện theo đoạn video đó.
Âm thanh quan trọng hơn hình ảnh
Trong phần lớn cuộc gọi tham vấn, chuyên gia cần nghe rõ hơn là cần nhìn rõ. Một chi tiết như ngày ký, số tiền, tên thuốc trên vỏ hộp mà nghe nhầm thì lời khuyên có thể lệch. Vì vậy hãy đầu tư vào tiếng trước: tai nghe có micro gần miệng tốt hơn micro của máy tính để xa, phòng có rèm và đồ vải ít vọng hơn phòng trống tường gạch men.
Khi thử với người nhà, hỏi họ không chỉ "nghe được không" mà "nghe có rõ từng chữ không, có bị rè hay vọng không". Đọc thử một dãy số như số tiền hay ngày tháng, nhờ họ nhắc lại. Nếu họ nhắc sai, chuyên gia cũng sẽ nghe sai. Trong lúc gọi, những con số quan trọng nên đọc chậm và nhắc lại một lần, hoặc nhắn kèm bằng chữ qua khung chat của ứng dụng.
Tắt quạt, máy lạnh kêu to, ti vi phòng bên nếu được. Nếu nhà có trẻ nhỏ, chọn giờ gọi khi có người trông. Những điều này nghe hiển nhiên nhưng là lý do phổ biến nhất khiến chuyên gia phải hỏi lại "anh nói lại giúp em được không", và mỗi lần hỏi lại là phút trôi đi.
Chỗ ngồi và ánh sáng: lỗi hay gặp và cách sửa
Chuyên gia cần nghe rõ bạn và nhìn rõ những gì bạn đưa lên. Phần lớn lỗi nằm ở chỗ ngồi:
| Lỗi hay gặp | Chuyên gia thấy gì | Sửa thế nào |
|---|---|---|
| Ngồi quay lưng ra cửa sổ | Mặt bạn tối đen, giấy tờ đưa lên bị loá | Xoay ghế để ánh sáng chiếu vào mặt, hoặc kéo rèm |
| Ngồi ở quán cà phê, chợ, ven đường | Tiếng ồn át tiếng bạn, người lạ nghe được chuyện riêng | Chọn phòng kín, xe đang đỗ yên một chỗ, hoặc góc nhà ít người |
| Cầm máy trên tay suốt cuộc gọi | Hình rung, mỏi tay, hay lỡ chạm tắt tiếng | Dựng máy vào giá đỡ hoặc chồng sách, ngang tầm mắt |
| Dùng loa ngoài trong phòng có tiếng vọng | Tiếng bạn vọng, tiếng chuyên gia dội lại micro | Dùng tai nghe có micro |
| Để hở cửa, người nhà đi qua lại | Mất tập trung, lộ chuyện riêng cho người không liên quan | Đóng cửa, báo trước giờ gọi |
Chuyện ngồi nơi công cộng đáng nói thêm. Ngoài tiếng ồn, bạn đang kể chuyện riêng về tiền bạc, giấy tờ, sức khoẻ ở chỗ người lạ nghe được. Nếu không có chỗ kín trong nhà, một chiếc xe đang đỗ yên ở bãi xe vẫn tốt hơn bàn quán cà phê.
Thử trước cách cho chuyên gia xem giấy tờ và hiện trường
Nếu cuộc gọi cần đưa giấy tờ lên camera hay chia sẻ màn hình, hãy tập trước một lần:
- Thử đưa một tờ giấy lên camera, nhờ người nhà ở đầu bên kia nói có đọc được chữ không. Thường phải đưa gần hơn bạn nghĩ và giữ yên vài giây.
- Với điện thoại, thử chuyển giữa camera trước và camera sau trong ứng dụng gọi video, để biết nút nằm ở đâu.
- Nếu định chia sẻ màn hình, thử một lần với người nhà, và đóng hết các cửa sổ khác trước khi chia sẻ, nhất là hộp thư, ứng dụng ngân hàng, tin nhắn riêng.
- Với hiện trường, đi thử đường quay từ toàn cảnh tới cận cảnh, xem có chỗ nào tối quá cần bật đèn hay mang đèn pin.
- Đặt sẵn vật so kích thước như cây bút hay thước ở gần vật cần cho xem.
Bước chia sẻ màn hình là chỗ hay lộ thông tin nhất. Một thông báo tin nhắn bật lên giữa lúc chia sẻ có thể hiện cả nội dung riêng tư. Bật chế độ không làm phiền trước khi bắt đầu.
Nếu việc liên quan tới nhà cửa mà bạn đang thấy dấu hiệu nguy hiểm như mùi gas, khói, tia lửa điện, trần võng hay vết nứt mở rộng nhanh, đừng đứng đó quay video cho chuyên gia. Rời khỏi chỗ nguy hiểm, ngắt nguồn nếu làm được an toàn, và gọi lực lượng cứu hoả, cứu nạn.
Gọi hộ cha mẹ lớn tuổi: chuẩn bị riêng
Khi cuộc gọi là cho cha mẹ, ông bà, hãy thử máy với chính người đó chứ không chỉ với mình. Người lớn tuổi thường nghe kém hơn qua loa điện thoại, nên tai nghe trùm tai hoặc loa ngoài đặt gần có khi tốt hơn tai nghe nhét tai. Chỉnh cỡ chữ và âm lượng trước, đặt máy cố định để họ không phải cầm.
Ngồi cạnh để hỗ trợ, nhưng thống nhất trước ai nói phần nào. Thường người con nói phần tóm tắt và dòng thời gian, còn cha mẹ tự trả lời những câu chuyên gia hỏi về cảm nhận, mong muốn của họ. Nếu là cuộc hỏi bác sĩ, hỏi ý cha mẹ trước xem họ có muốn người con nghe hết không.
Có một ranh giới rõ: nếu cha mẹ đang có dấu hiệu bất thường như khó thở, đau ngực, yếu hay tê một bên người, nói khó đột ngột, lơ mơ, co giật, thì không phải lúc thử máy hay chờ tới giờ hẹn. Gọi số cấp cứu hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất, không đặt lịch gọi online.
Khi sự cố vẫn xảy ra giữa chừng
Thử kỹ tới đâu thì mạng vẫn có lúc rớt. Chuẩn bị sẵn cách xử lý để không hoảng:
- Thoả thuận ngay đầu cuộc gọi: "Nếu rớt mạng, em sẽ gọi lại ngay qua ứng dụng này, nếu hai phút không được em nhắn tin cho anh".
- Ghi chép trên giấy, không chỉ trên máy đang gọi, để rớt cuộc gọi không mất ghi chú.
- Nếu hình kém, chủ động tắt camera, giữ tiếng.
- Nếu không gọi lại được, nhắn ngay một tin ngắn nói rõ đang hỏi tới câu nào, để khi nối lại không phải bắt đầu từ đầu.
- Hỏi trước nền tảng hay chuyên gia cách xử lý thời gian bị mất do sự cố kỹ thuật, và đọc điều khoản của nền tảng nếu có.
Câu mẫu nhắn khi rớt mạng: "Dạ em bị rớt mạng, em đang hỏi tới câu thứ hai về giấy tờ cần giữ. Em gọi lại ngay qua ứng dụng ạ, nếu anh tiện thì nhận giúp em." Một tin như vậy giúp cả hai bên nối lại đúng chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Gọi video với chuyên gia bằng điện thoại hay máy tính thì tốt hơn?
Máy tính thường dễ ghi chép và chia sẻ màn hình hơn, còn điện thoại tiện khi cần đi tới hiện trường cho xem. Nếu có cả hai, dùng một máy để gọi và máy kia để xem tài liệu. Quan trọng hơn loại máy là đã thử trước.
Có cần bật camera trong suốt cuộc gọi tham vấn không?
Không bắt buộc, trừ khi chuyên gia cần nhìn bạn hay vật gì đó. Khi mạng yếu, tắt camera để giữ tiếng rõ là cách hợp lý. Báo trước một câu để chuyên gia không nghĩ bạn rời đi.
Ngồi trong xe ô tô để gọi có được không?
Được, nếu xe đỗ yên ở chỗ an toàn và tắt máy hoặc giữ yên lặng. Xe đóng kín cửa thường khá yên tĩnh và riêng tư. Không gọi trong lúc đang lái xe, cả vì an toàn lẫn vì không ghi chép được.
Nếu nền tảng đặt lịch yêu cầu cài ứng dụng riêng thì nên cài lúc nào?
Cài và đăng nhập ít nhất một ngày trước, thử gọi nếu ứng dụng có chức năng thử. Đừng để tới giờ gọi mới cài, vì có thể phải cập nhật, cấp quyền, xác minh tài khoản, mất nhiều phút hơn bạn nghĩ.
Rớt mạng giữa chừng thì thời gian đó có bị tính phí không?
Tuỳ quy định của nền tảng và thoả thuận với chuyên gia, nên hỏi rõ trước khi gọi và đọc điều khoản. Khi sự cố xảy ra, ghi lại thời điểm rớt và thời điểm nối lại để có căn cứ trao đổi sau nếu cần.