ThamVan.comTham Vấn
Hỏi kỹ sư, kiến trúc sư, thợ kỹ thuật qua ảnh và video

Nhà có dấu hiệu lún hỏi kỹ sư từ xa: đánh dấu, đo đơn giản và ghi sổ theo dõi

Cửa kẹt, nền gạch bong, khe hở chân tường: cách đánh dấu, đo bằng thước và bút chì, ghi sổ vài tuần để một cuộc gọi với kỹ sư ra quyết định bước tiếp theo.

An elderly Vietnamese man kneeling on a tiled floor of a small storeroom, sliding a thin metal ruler into the gap under a wooden door, warm late morning light, low side angle

Khi nghi nhà bị lún, việc nên làm trước cuộc gọi là đánh dấu và đo lặp lại vài mốc đơn giản trong hai đến bốn tuần: khe hở dưới cửa, vạch bút chì ở đầu các vết nứt, khe giữa chân tường và nền, độ dốc của mặt sàn đo bằng thước thuỷ hoặc chức năng đo nghiêng trên điện thoại. Kỹ sư nghe được những con số đổi theo ngày thì mới có cơ sở nói bước tiếp theo, còn chỉ nghe “hình như nhà hơi lún” thì họ chỉ có thể khuyên đến xem.

Những phép đo trong bài đều làm từ chỗ đứng an toàn, không đào, không đục, không leo cao. Chúng không cho bạn biết nhà có an toàn hay không, đó là việc của người có chuyên môn đến tận nơi. Chúng chỉ giúp một cuộc gọi hai mươi phút trả lời được câu hỏi quan trọng nhất: chờ theo dõi tiếp được hay phải mời người đến sớm. Nếu dấu hiệu thay đổi nhanh trong vài giờ, đọc ngay mục cuối trước khi làm gì khác.

Kỹ sư hỏi gì đầu tiên khi nghe chữ “lún”

Chữ “lún” người nhà dùng cho rất nhiều chuyện khác nhau: sân trước võng xuống, gạch nền nứt và bập bênh, cửa đóng không khít, tường tách khỏi cột, nhà nghiêng hẳn về một phía. Người làm nghề thường gạt chữ đó sang một bên và hỏi những câu cụ thể hơn: thấy ở đâu, từ bao giờ, có đang thay đổi không, và quanh nhà gần đây có gì mới.

Câu “có đang thay đổi không” là câu bạn khó trả lời nhất nếu chưa chuẩn bị. Hầu hết mọi người chỉ nhớ lần đầu phát hiện, không nhớ tuần trước khe cửa rộng bằng nào. Vì vậy phần lớn bài này là cách tạo ra câu trả lời đó: những mốc đo có ngày tháng, chụp lại được, người khác đọc lại được.

Câu thứ hai hay bị bỏ sót là mô tả ngôi nhà: xây khoảng năm nào, mấy tầng, có tầng hầm không, đã cơi nới chưa, có giáp nhà khác ở một hay hai bên. Kỹ sư cần khung đó để đặt các con số vào. Ghi sẵn thành bốn năm dòng trên một tờ giấy, đọc khi được hỏi, đỡ phải nhớ lan man trong lúc đồng hồ chạy.

Năm phép đo không cần dụng cụ chuyên môn

Chọn những mốc hợp với nhà bạn, không cần làm đủ cả năm. Mỗi mốc đo cùng một chỗ, cùng một cách, ghi ngày giờ:

  1. Khe hở dưới cánh cửa kẹt. Đóng cửa, luồn thước lá hoặc tấm thẻ nhựa vào khe ở ba điểm: gần bản lề, giữa, gần tay nắm. Ghi số đo từng điểm. Dán một mẩu băng dính trên sàn đánh dấu ba điểm đó.
  2. Đầu mút vết nứt. Vạch một gạch bút chì vuông góc ở mỗi đầu, ghi ngày. Lần sau xem vết nứt có vượt qua vạch không.
  3. Khe giữa chân tường và nền. Nếu có chỗ nền tách khỏi chân tường, đo bề rộng khe bằng thước ở một điểm cố định đã đánh dấu.
  4. Độ dốc mặt sàn. Đặt thước thuỷ hoặc điện thoại có chức năng đo nghiêng lên cùng một viên gạch đã đánh dấu, đọc số, chụp lại. Thả một viên bi xem lăn về hướng nào cũng là cách ghi nhận, không phải phép đo chính xác.
  5. Ảnh cùng góc. Chụp mỗi mốc từ một chỗ đứng đánh dấu bằng băng dính, cùng giờ trong ngày.

Những số đo này thô và có sai số, điều đó không sao. Kỹ sư không cần độ chính xác của máy đo, họ cần biết con số có đứng yên hay đang nhích dần. Đừng tự khoan lỗ, đào quanh móng hay tháo gạch nền để “xem bên dưới”.

Sổ theo dõi bốn tuần

Kẻ sổ như dưới đây, mỗi mốc một dòng, mỗi lần đo một cột ngày. Dòng ví dụ chỉ để minh hoạ cách ghi:

Mốc theo dõiCách đoBao lâu đo một lầnGhi chú cho kỹ sư
Khe dưới cửa nhà kho, điểm gần tay nắmThước lá, đọc theo vạchBa ngày một lầnNgày 1 và ngày 10 khác nhau thế nào
Vết nứt tường bếp, đầu trênVạch bút chì, xem có vượtMỗi tuầnGhi ngày phát hiện vượt vạch
Khe chân tường sauThước, điểm đánh dấu sẵnMỗi tuầnCó đọng nước sau mưa không
Độ nghiêng viên gạch giữa phòng kháchThước thuỷ hoặc chức năng đo nghiêngMỗi tuầnGhi số đọc và ảnh
Sự kiện quanh nhàGhi tayKhi cóMưa ngập, xe tải nặng, nhà bên thi công

Nếu giữa chừng một mốc thay đổi rõ so với lần trước, đừng chờ đủ bốn tuần. Gửi ngay sổ đang có cho chuyên gia và xin một cuộc gọi sớm hơn.

Những thay đổi quanh nhà nên kể, dù tưởng không liên quan

Nhà bên cạnh đào móng, xây mới hay phá dỡ. Ghi khoảng thời gian bắt đầu, và dấu hiệu trong nhà bạn xuất hiện trước hay sau đó. Chụp ảnh công trình bên cạnh từ chỗ của bạn.

Đường trước nhà làm cống, nâng cốt nền, xe tải nặng đi nhiều hơn. Kể mốc thời gian, không cần đoán ảnh hưởng.

Ống nước ngầm từng vỡ, bể nước ngầm từng rò, sân hay ngập lâu sau mưa. Đây là loại chi tiết người nhà hay quên vì đã sửa xong từ lâu.

Cơi tầng, đổ thêm sàn, đặt bồn nước to, kê kệ hàng nặng. Ghi khối lượng ước chừng, đặt ở đâu, từ bao giờ.

Cây to sát nhà, đã chặt hay mới trồng. Kể vị trí cây so với góc nhà có dấu hiệu, cây đã ở đó bao lâu, gần đây có ai đào gốc hay đổ thêm đất quanh gốc không.

Mùa trong năm. Có nhà chỉ thấy cửa kẹt vào mùa mưa rồi lại dễ đóng khi trời khô. Nếu bạn đã ở đủ lâu để nhận ra nhịp đó, nói ra. Kỹ sư sẽ tự cân nhắc nó có ý nghĩa gì, việc của bạn là không giữ lại một quan sát mà chỉ người sống trong nhà mới biết.

Những cách theo dõi làm hỏng số liệu

Đo mỗi lần một chỗ. Hôm nay đo khe cửa ở giữa, tuần sau đo gần bản lề, hai con số không so được với nhau. Băng dính đánh dấu điểm đo là thứ rẻ nhất mà quan trọng nhất trong cả cuốn sổ.

Nhiều người đo, mỗi người một kiểu. Nếu cả nhà cùng đo, thống nhất một cách đặt thước và một người ghi sổ. Ghi thêm tên người đo để khi số nhảy bất thường thì biết hỏi lại ai.

Sửa xong mới nhớ ra chưa chụp. Bào cửa cho dễ đóng, trám vết nứt cho đẹp, lát lại viên gạch bong: mỗi việc đó xoá một mốc. Nếu buộc phải làm vì an toàn hay sinh hoạt, chụp và đo lần cuối trước khi làm, ghi rõ ngày sửa.

Chỉ ghi khi thấy thay đổi. Những dòng “đo lại, không đổi” là thứ cho kỹ sư biết dấu hiệu đang đứng yên. Bỏ chúng đi thì cuốn sổ chỉ còn toàn tin xấu, đọc lên giống như mọi thứ đều đang tệ đi.

Ví dụ: chú Tư và cánh cửa nhà kho

Chú Tư để ý cửa nhà kho phía sau càng ngày càng khó đóng. Lần đầu gọi một người quen làm xây dựng, chú kể chừng mười phút về lịch sử căn nhà, đến lúc được hỏi “từ tháng trước tới giờ có nặng thêm không” thì chú không trả lời được. Cuộc gọi kết thúc bằng lời khuyên “chú theo dõi thêm rồi gọi lại”, đúng nhưng chú thấy phí.

Lần thứ hai chú làm khác. Con gái chú dán ba mẩu băng dính dưới cửa, mỗi ba ngày đo một lần, kèm hai vạch bút chì ở vết nứt trên tường kho. Sau ba tuần chú có một trang sổ: khe gần tay nắm hẹp dần, vết nứt vượt vạch một lần, cả hai thay đổi sau đợt nhà bên bắt đầu đào móng. Chú gửi trang sổ và sáu tấm ảnh trước, rồi gọi.

Cuộc gọi lần này chỉ mười hai phút. Kỹ sư hỏi thêm vài câu về độ sâu công trình bên cạnh, dặn những việc nên tạm tránh trong kho, khuyên mời người đến xem tận nơi trong tuần và nói rõ cần mang theo những gì. Chú không có kết luận nào về căn nhà, nhưng biết chính xác việc phải làm tiếp.

Mẫu tóm tắt gửi kỹ sư trước giờ gọi

Gửi bằng tin nhắn, kèm ảnh trang sổ và ảnh các mốc:

  • Nhà em là nhà cấp bốn có gác, xây khoảng hai mươi năm, giáp nhà khác ở bên phải.
  • Dấu hiệu: cửa nhà kho phía sau khó đóng dần, tường kho có một vết nứt xiên.
  • Em đo ba tuần: khe dưới cửa gần tay nắm hẹp dần qua bảy lần đo; vết nứt vượt vạch bút chì một lần vào ngày thứ mười hai.
  • Quanh nhà: nhà bên phải bắt đầu đào móng khoảng một tháng trước.
  • Em cần anh/chị cho biết có cần mời người đến xem tận nơi không, khi nào, cần chuẩn bị gì; và trong lúc chờ nhà em nên tránh việc gì.

Gửi tóm tắt dạng này, bạn đang hỏi về bước đi, không phải đòi chuyên gia phán căn nhà qua điện thoại. Câu hỏi đúng tầm thì câu trả lời mới có ích.

Lúc nào dừng đo và rời khỏi nhà

Sổ theo dõi dành cho những thay đổi chậm. Nếu bạn thấy vết nứt mở ra trông thấy trong vài giờ, nghe tiếng răng rắc từ tường hay trần, sàn sụt hẳn xuống, cửa đột ngột kẹt cứng không mở được, vữa hay gạch rơi liên tục, thì đó không còn là việc của một cuộc gọi tham vấn.

Lúc đó đưa mọi người, nhất là người già và trẻ nhỏ, ra khỏi nhà tới chỗ thoáng; ngắt điện, khoá van gas nếu làm được nhanh và không phải đi vào chỗ nguy hiểm; rồi gọi lực lượng cứu nạn, cứu hộ và báo UBND xã, phường nơi bạn ở. Nếu có người bị thương, gọi số cấp cứu.

Đừng quay lại lấy đồ, đừng tự chống đỡ bằng cây gỗ hay cột tạm. Khi người có thẩm quyền đã cho biết được vào lại, khi đó mới đến lượt kỹ sư, và lúc ấy cuốn sổ bạn ghi vẫn là tài liệu quý cho họ.

Câu hỏi thường gặp

Dùng điện thoại đo độ nghiêng của sàn nhà có tin được không?

Đủ để ghi nhận một con số và so giữa các lần đo ở cùng một chỗ, không đủ để kết luận nhà nghiêng bao nhiêu. Kỹ sư quan tâm con số có thay đổi hay không. Đo đúng một viên gạch đã đánh dấu, đặt máy cùng chiều, chụp lại mỗi lần.

Nên theo dõi bao lâu rồi mới gọi kỹ sư?

Hai đến bốn tuần là đủ để thấy xu hướng với phần lớn dấu hiệu chậm. Nếu một mốc thay đổi rõ rệt giữa hai lần đo, gửi ngay số liệu đang có và xin gọi sớm. Nếu thay đổi diễn ra trong vài giờ, rời nhà và gọi lực lượng cứu nạn.

Nhà bên xây móng làm nhà mình có dấu hiệu lún thì hỏi kỹ sư điều gì?

Hỏi cần ghi lại, chụp thêm những gì để mô tả hiện trạng, có cần mời người đến xem trước khi công trình bên cạnh làm tiếp không, và người đến xem cần hồ sơ gì. Chuyện trách nhiệm giữa hai nhà là việc thoả thuận hoặc hỏi người có chuyên môn pháp lý.

Có nên tự chèn, chống cửa hay trám khe để đỡ khó chịu trong lúc chờ?

Không nên sửa vào chính các mốc đang theo dõi, vì trám hay bào cửa xong là mất số liệu để so. Nếu cửa kẹt ảnh hưởng lối thoát, báo ngay cho kỹ sư khi gọi và hỏi cách xử lý tạm mà vẫn giữ được dấu vết.

Kỹ sư có kết luận được móng nhà có vấn đề qua cuộc gọi không?

Thường không, và người cẩn thận sẽ không kết luận qua ảnh và số đo của chủ nhà. Cuộc gọi giúp quyết định mức gấp, loại đơn vị cần mời và việc nên tránh. Kết luận về kết cấu cần người có chuyên môn kiểm tra tận nơi.

Kiểm tra đơn vị đến khảo sát nhà có đủ năng lực ở đâu?

Hỏi họ về chứng chỉ hành nghề hoặc năng lực hoạt động phù hợp với việc khảo sát, kiểm định, rồi đối chiếu ở cơ quan quản lý xây dựng cấp tỉnh hoặc tổ chức nghề nghiệp. Đừng chỉ dựa vào lời giới thiệu trên mạng hay trang hồ sơ tự khai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138