ThamVan.comTham Vấn
Hỏi chuyên gia thuế, kế toán

Bảng thu chi một trang gửi chuyên gia thuế: mẫu sắp số liệu theo kỳ

Mẫu bảng thu chi một trang sắp theo kỳ, có cột chứng từ và cột điều bất thường, giúp chuyên gia thuế đọc trong hai phút và cuộc gọi đi thẳng vào chỗ cần hỏi.

Close-up of a Vietnamese woman drawing a table by hand with a ruler on graph paper at a quiet cafe corner, a cup of iced coffee beside her, soft afternoon window light

Trước cuộc gọi với chuyên gia thuế, hãy gửi một bảng thu chi gói trong một trang: mỗi dòng là một kỳ (tháng hoặc quý), có tổng thu, tổng chi, chứng từ đủ hay thiếu, và một cột ghi điều bất thường của kỳ đó. Chuyên gia đọc bảng này trong hai phút là biết nên hỏi bạn chỗ nào, và cuộc gọi bắt đầu từ chỗ cần hỏi chứ không từ chỗ dò số.

Một trang là giới hạn có chủ ý. Gửi mười tệp sao kê, ba tệp hoá đơn và một cuốn sổ chụp từng trang, chuyên gia sẽ không đọc hết trước cuộc gọi, và bạn sẽ trả tiền cho thời gian họ tìm. Bảng một trang buộc bạn tự làm phần gom lại, còn chuyên gia làm phần đòi hỏi chuyên môn: nhìn ra chỗ lệch và nói cần làm gì.

Vì sao một trang lại đủ cho cuộc gọi đầu

Cuộc gọi đầu với một chuyên gia thuế lạ có mục đích hẹp: để họ hiểu bức tranh và chỉ ra chỗ cần làm. Họ chưa cần từng chứng từ; họ cần biết số liệu của bạn có hình dạng thế nào: tháng nào thu nhiều, tháng nào chi lạ, kỳ nào thiếu giấy tờ, kỳ nào có chuyện đặc biệt như nhập một lô hàng lớn hay nghỉ bán.

Một trang bắt bạn phải quyết điều gì là quan trọng. Khi dồn cả năm vào mười hai dòng, bạn sẽ tự thấy những tháng khác thường, và thường câu hỏi hay nhất cho cuộc gọi nảy ra ngay lúc đó. Nhiều người đến lúc kẻ xong bảng đã tự trả lời được một nửa thắc mắc của mình.

Bảng một trang còn giúp chuyện riêng tư. Bạn gửi số tổng theo kỳ, không gửi từng giao dịch có tên người chuyển, số tài khoản, nội dung cá nhân. Nếu chuyên gia cần xem chi tiết một kỳ nào đó, họ sẽ nói, và bạn gửi riêng phần đó sau khi đã che những gì không cần.

Mẫu bảng thu chi theo kỳ

Bảng dưới là khung mẫu cho một hộ kinh doanh nhỏ, chia theo tháng. Bạn điền số thật của mình vào hai cột thu, chi; ở đây để chữ vì đây chỉ là khung.

KỳTổng thuTổng chiChứng từ thuChứng từ chiĐiều bất thường trong kỳ
Tháng 1số theo sổsố theo sổĐủ sao kêThiếu phần mua chợNghỉ bán một tuần dịp Tết
Tháng 2số theo sổsố theo sổĐủĐủKhông có
Tháng 3số theo sổsố theo sổThiếu tiền mặt nửa thángĐủNhập một lô hàng lớn, trả làm hai lần
Tháng 4số theo sổsố theo sổĐủCó khoản chi không có giấy tờSửa mái tiệm, trả thợ tiền mặt
Cộng kỳtự cộngtự cộngGhi số tháng thiếuGhi số tháng thiếuGhi điều lớn nhất trong kỳ

Cột "điều bất thường" quan trọng hơn hai cột số. Hai cột số cho thấy kích thước; cột bất thường cho thấy câu chuyện. Chuyên gia thường hỏi theo cột này trước.

Dưới bảng, viết thêm một dòng ghi nguồn số liệu: "Thu lấy từ sổ bán hàng và sao kê tài khoản, chi lấy từ sổ nhập hàng." Người đọc cần biết số từ đâu ra để biết tin tới mức nào.

Dựng bảng từ sổ sách và sao kê trong một buổi tối

Không cần phần mềm. Một tờ giấy kẻ ô hoặc một bảng tính đơn giản là đủ. Làm theo thứ tự này để không phải quay lại.

  1. Chọn kỳ: thường là các tháng trong khoảng thời gian bạn đang thắc mắc, không nhất thiết cả năm.
  2. Gom nguồn: sổ bán hàng, sổ nhập hàng, sao kê các tài khoản nhận tiền hàng, ghi chép tiền mặt nếu có.
  3. Cộng thu theo tháng từ một nguồn chính (thường là sổ bán hàng), rồi so nhanh với sao kê; lệch nhiều thì ghi vào cột bất thường, đừng sửa số cho khớp.
  4. Cộng chi theo tháng, đánh dấu khoản nào có giấy tờ, khoản nào không.
  5. Điền cột chứng từ bằng chữ: đủ, thiếu phần nào. Không cần liệt kê từng tờ.
  6. Viết cột bất thường: mỗi ô một câu ngắn, chỉ điều khác với tháng bình thường.
  7. Đọc lại cả bảng, khoanh tròn hai ba ô mà bạn muốn hỏi nhất. Đó là danh sách câu hỏi của bạn.

Bước ba là chỗ nhiều người làm sai: thấy sổ và sao kê lệch, họ chỉnh một bên cho bằng bên kia. Làm vậy là xoá đi đúng thông tin chuyên gia cần. Cứ để lệch, ghi chú vì sao bạn nghĩ nó lệch.

Viết cột "điều bất thường" thế nào cho có ích

Một ô tốt trong cột này trả lời được câu "tháng này khác tháng thường ở chỗ nào" bằng một câu có sự kiện cụ thể. Ví dụ: "Nhập một lô hàng lớn, trả làm hai lần, một lần chuyển khoản, một lần tiền mặt." Hoặc: "Người nhà chuyển vào tài khoản một khoản không phải tiền hàng." Hoặc: "Bán cho một công ty, họ xin hoá đơn."

Ô không có ích là ô viết cảm giác: "tháng này hơi lạ", "bán chậm", "không nhớ". Nếu không nhớ, viết "chưa rõ vì sao thu tăng, cần xem lại sổ". Ít ra chuyên gia biết đó là chỗ bạn cũng đang thắc mắc.

Đừng tự phán trong cột này. Viết "khoản này không phải doanh thu" là bạn đang kết luận thay chuyên gia. Viết "khoản này người nhà chuyển, không phải tiền bán hàng" là bạn đang kể sự việc, để chuyên gia nói cách xử lý. Sự khác nhau giữa hai câu nhỏ, nhưng câu thứ hai giúp cuộc gọi đúng hướng hơn.

Ví dụ: chị Mai kẻ bảng và tự thấy câu hỏi

Chị Mai định gọi chuyên gia thuế với một câu duy nhất: "sổ của em có ổn không". Một câu như vậy, chuyên gia chỉ có thể trả lời "chị gửi sổ em xem", và cuộc gọi kết thúc mà chẳng có gì mới.

Tối hôm trước, chị ngồi kẻ bảng bốn tháng gần nhất. Đến dòng tháng ba, chị thấy tổng thu theo sổ thấp hơn hẳn tiền về tài khoản; lần lại thì ra hai tuần chị về quê lo việc nhà, người cháu đứng quầy không ghi sổ phần tiền mặt. Đến dòng tháng tư, chị nhớ ra khoản trả thợ sửa mái không có giấy tờ gì. Hai ô đó chị khoanh tròn.

Cuộc gọi hôm sau đi thẳng vào hai ô. Chuyên gia hỏi lại người cháu có ghi chép gì khác không, khoản sửa mái có tin nhắn thoả thuận với thợ không, rồi chỉ chị cách bổ sung ghi chép cho hai kỳ đó và dặn một câu nên hỏi lại cơ quan thuế quản lý. Phần còn lại của cuộc gọi chị dùng để hỏi cách giữ sổ từ nay khi có người khác đứng quầy.

Bảng một trang không giải quyết việc thay chị, nhưng nó biến câu hỏi mơ hồ thành hai câu cụ thể, và hai câu cụ thể thì trả lời được trong hai mươi phút.

Mẫu câu hỏi bám theo bảng

Hỏi theo dòng, theo ô, để chuyên gia nhìn đúng chỗ bạn đang nói. Đây là danh sách mẫu của chị Mai, chủ tiệm tạp hoá, dựa trên bảng ở trên.

  • 1. Anh/chị nhìn giúp em dòng tháng 3: thu tiền mặt nửa tháng em không có giấy tờ. Em nên bổ sung ghi chép gì cho phần này?
  • 2. Dòng tháng 4 có khoản trả thợ sửa mái bằng tiền mặt không có giấy tờ. Em nên giữ gì để sau này giải thích được khoản chi này?
  • 3. Tháng 1 em nghỉ bán một tuần. Có cần ghi chú gì riêng cho kỳ đó không?
  • 4. Cột chứng từ chi của em thiếu ở phần mua chợ. Anh/chị khuyên em từ nay làm thế nào, và em nên hỏi lại cơ quan thuế câu gì?
  • 5. Nhìn cả bảng, anh/chị thấy kỳ nào em nên xem lại kỹ nhất trước khi khai?

Câu năm để cuối vì nó tổng hợp. Nếu cuộc gọi bị cắt giữa chừng, bạn đã có câu trả lời cho các ô cụ thể; nếu còn thời gian, câu năm cho bạn thứ tự ưu tiên khi làm lại sổ.

Trong cuộc gọi: hai bên cùng nhìn một bảng

Trước giờ gọi, mở sẵn bảng trên máy hoặc in ra, và chắc rằng chuyên gia đang có đúng bản bạn gửi. Nếu bạn sửa bảng sau khi gửi, nói ngay ở phút đầu: "Em có sửa ô tháng ba, em gửi lại bản mới lúc nãy." Hai người nhìn hai phiên bản khác nhau là cách nhanh nhất để nói chuyện lệch nhau mười phút.

Khi nói, gọi tên ô theo dòng và cột: "dòng tháng tư, cột chứng từ chi". Đừng nói "cái khoản hôm trước em kể". Gọi video thì có thể chia sẻ màn hình, đưa con trỏ vào đúng ô, nhưng nhớ đóng các tab, tệp khác trước khi chia sẻ.

Ghi chú ngay lên bảng của bạn, cạnh ô đang bàn: chuyên gia nói gì, việc phải làm là gì. Sau cuộc gọi, bảng có ghi chú chính là biên bản cuộc gọi, và nếu cần gọi lại hay xin ý kiến người khác, bạn chỉ cần gửi bản này. Đặt tên tệp có ngày gọi để không lẫn với bản trước.

Những cái sai hay gặp khi làm bảng

Làm tròn quá tay. Ghi "khoảng chừng ấy" cho mọi tháng làm bảng trông gọn mà mất thông tin. Lấy số theo sổ, lệch thì ghi chú.

Trộn kỳ. Tiền bán cuối tháng về tài khoản đầu tháng sau là chuyện thường; ghi chú điều đó thay vì dồn tuỳ tiện sang tháng này hay tháng kia.

Sửa số cho đẹp. Chuyên gia cần thấy số lệch để giúp bạn. Bảng đẹp mà sai thì lời khuyên cũng sai theo.

Gửi bảng mà không ghi nguồn. Không biết số lấy từ sổ tay hay sao kê, chuyên gia phải hỏi lại, mất phút đầu cuộc gọi.

Nhồi cả năm chi tiết vào một trang. Một trang là để nhìn hình dạng. Chi tiết gửi sau, khi chuyên gia hỏi đúng kỳ nào.

Gửi bảng sát giờ gọi. Chuyên gia cần ít nhất vài giờ để mở bảng ra đọc. Gửi lúc đặt lịch, kèm một câu nói rõ bạn muốn hỏi về những ô đã khoanh; gửi ngay trước giờ gọi thì bảng thường chưa được mở và phút đầu lại thành phút đọc số.

Câu hỏi thường gặp

Bảng thu chi gửi chuyên gia thuế nên chia theo tháng hay theo quý?

Theo đúng kỳ bạn đang thắc mắc hoặc kỳ khai của bạn. Nếu không chắc, chia theo tháng vì gộp lại thành quý dễ, còn tách quý ra tháng thì phải làm lại. Ghi rõ trên đầu bảng là chia theo kỳ nào.

Có cần gửi sao kê ngân hàng kèm bảng không?

Cho cuộc gọi đầu thường chưa cần. Gửi bảng tổng theo kỳ và ghi rõ số lấy từ sao kê. Nếu chuyên gia cần xem chi tiết một kỳ, gửi riêng phần sao kê kỳ đó sau khi đã che số tài khoản và tên người chuyển.

Sổ và sao kê lệch nhau thì ghi số nào vào bảng?

Chọn một nguồn chính, thường là sổ bán hàng, ghi số theo nguồn đó và viết rõ chênh lệch với sao kê ở cột bất thường. Đừng chỉnh một bên cho khớp; chỗ lệch là thứ chuyên gia cần thấy để tư vấn.

Không có sổ sách gì thì làm bảng thế nào?

Dựng lại từ sao kê tài khoản và trí nhớ, ghi rõ ô nào là ước tính. Một bảng trung thực có nhiều ô ước tính vẫn tốt hơn không có gì, và nó cho chuyên gia biết việc đầu tiên bạn cần làm là lập lại ghi chép.

Bảng một trang có thay được việc thuê kế toán làm sổ không?

Không. Bảng một trang chỉ giúp cuộc gọi tham vấn có trọng tâm. Nếu bạn cần sổ sách đầy đủ để khai, đó là một việc dịch vụ riêng; bảng của bạn sẽ giúp người làm sổ bắt đầu nhanh hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138